O autorze
Topowicze stanowią grupę Absolwentów Programu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Top 500 Innovators: Science - Management – Commercialization. Działając jako Absolwenci powołaliśmy Stowarzyszenie Top 500 Innovators, które dzisiaj skupia 230 innowatorów w całej Polsce. Określiliśmy naszą wizję jako „Lider opinii i dobrych praktyk w obszarze współpracy nauki i biznesu”.

Stanowimy interdyscyplinarną platformę współpracy między przedstawicielami środowisk naukowych i przedstawicieli centrów transferu technologii w Polsce, wykorzystując doświadczenie zdobyte na najlepszych uczelniach na świecie, m.in. w Stanford University, University of California, Berkeley oraz Cambridge. Działalność Stowarzyszenia obejmuje promocję postaw innowacyjnych, przedsiębiorczości akademickiej, propagowanie idei współpracy nauki i biznesu, komercjalizacji badań naukowych. Jesteśmy także organizacją opiniotwórczą, którą chce kształtować krajobraz innowacji w Polsce. Więcej o Nas znajdziesz na naszej stronie.

„Badania na rynek” czyli paradoks samych A

unslpash.com/@igorovsyannykov
W ramach poddziałania 3.2.1 ("Badania na rynek") Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-20 można otrzymać z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości do 20 mln zł wsparcia na wdrażanie wyników prac badawczo-rozwojowych. Celem podziałania jest w szczególności wzmocnienie konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw z sektora MSP.

Zgodnie z harmonogramem naboru wniosków o dofinansowanie kolejny konkurs zostanie ogłoszony 8 lutego 2017 r., a nabór rozpocznie się 13 marca 2017 i zakończy 26 kwietnia 2017.
Wśród kryteriów wyboru projektów można znaleźć następujące:
Rozwiązanie będące przedmiotem wdrożenia:
posiada ochronę patentową lub
• zostało zgłoszone do ochrony patentowej oraz dołączono sprawozdanie o stanie techniki wskazujące, że we wszystkich kategoriach uzyskano ocenę „A” lub - posiada prawo ochronne na wzór użytkowy, lub
• zostało zgłoszone do objęcia ochroną w postaci prawa ochronnego na wzór użytkowy oraz dołączono sprawozdanie o stanie techniki wskazujące, że we wszystkich kategoriach uzyskano ocenę „A”.


Uzyskanie patentu lub wzoru użytkowego trwa nie mniej niż dwa lata, więc jeżeli nie zadbało się z dużym wyprzedzeniem o ochronę technologii, dla której wprowadzenia na rynek chciałoby się uzyskać wsparcie, pozostaje dokonywanie zgłoszeń i uzyskiwanie raportów z samymi ocenami „A”. Wiąże się z tym interesujący paradoks.

Uzyskanie możliwie najszerszej ochrony w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP (UPRP) z reguły wygląda następująco:
1. Przygotowując dokumentację (w telegraficznym skrócie, bo proces ten zasługuje na znacznie bardziej obszerne opracowanie) zgłoszenia wynalazku lub wzoru użytkowego (dalej „rozwiązania”)

1.1. Ustala się minimalny zestaw cech rozwiązania konieczny do tego, by spełniało ono swoją funkcję i zapewniało produktowi, w którym zostanie urzeczywistnione przewagę technologiczną nad stanem techniki. Warto zestaw cech dopracować tak, by zakres ochrony „rozpięty” na tych cechach zapewniał ochronę zarówno mniej, jak i bardziej korzystnych wariantów wykonania wynalazku. Te cechy umieszcza się w zastrzeżeniu niezależnym.
1.2. Analizuje się korzystne warianty wykonania rozwiązania oraz ich cechy. Na podstawie cech, które można uznać za opcjonalne, ale z którymi wiążą się dodatkowe korzystne efekty techniczne, konstruuje się zastrzeżenia zależne. Zastrzeżenia zależne służą później w postępowaniu do „targowania się” z UPRP o zakres ochrony.
1.3. W przypadku wynalazków pkt. 1.1 i 1.2 powtarza się dla każdej kategorii, w której występuje się o ochronę (z reguły: urządzenie + sposób ew. urządzenie + sposób + system albo substancja + sposób + zastosowanie).
1.4. Przygotowuje się opis z rysunkami, w którym opisuje się przykłady wykonania wyjaśniając efekty techniczne poszczególnych cech oraz skrót opisu.

2. Dokonuje się zgłoszenia do UPRP.

3. UPRP przeprowadza badanie w stanie techniki.
Ten proces z reguły zajmuje 3 do 10 miesięcy. W szczególnych sytuacjach może zostać przyspieszony, ale przy najlepszej woli UPRP nie zajmie on mniej niż dwa tygodnie. Ponieważ do zastrzeżeń niezależnych wybrano minimalny zestaw cech, z reguły UPRP ma wątpliwości przynajmniej odnośnie poziomu wynalazczego (w przypadku wynalazków), w związku z czym wskazuje dokumenty oznaczone literą Y (to oznacza koniec szans uzyskania środków w ramach programu „Badania na rynek”).

4. Po publikacji zgłoszenia sprawa trafia na biurko eksperta UPRP, który zaczyna badanie merytoryczne.
Jeżeli ma wątpliwości odnośnie patentowalności rozwiązania zdefiniowanego zastrzeżeniem (zastrzeżeniami) niezależnymi, to wówczas wysyła zawiadomienie o możliwości istnienia przeszkód w udzieleniu patentu, w którym stawia zarzuty - z reguły braku poziomu wynalazczego lub nowości (w przypadku wynalazków realizowanych za pomocą komputera typowe zarzuty są inne, ale to jest też zupełnie inna historia).

5. Zgłaszający odpowiada na zawiadomienie przedstawiając argumentację oraz zmienione zastrzeżenia patentowe.
W przypadku zarzutów braku nowości i poziomu wynalazczego zmiany zastrzeżeń polegają na wprowadzaniu dodatkowych cech do zastrzeżeń niezależnych poprzez włączanie do nich zastrzeżeń zależnych (przygotowanych zawczasu w pkt. 1.1). Przygotowując argumentację akcentuje się cechy różniące rozwiązanie od stanu techniki i ich efekty techniczne. Ponieważ do treści zgłoszenia nie można dodać nic nowego, to na tym etapie zwraca się procentuje wysiłek włożony w dobre przygotowanie dokumentacji, która została zgłoszona. Następuje to dopiero około 2 lata (czasami dłużej) po dacie zgłoszenia. Tak długi odstęp pomiędzy datą zgłoszenia a konsekwencjami (nie)należytego przygotowania zgłoszonej dokumentacji jest jedną z przyczyn, dla których zawód rzecznika patentowego jest i powinien być regulowany – same mechanizmy rynkowe nie pozwalają przy tak dużym opóźnieniu na eliminację nie dość wyszkolonych pełnomocników. Ograniczenia kompetencyjne dotyczą nawet adwokatów, co słusznie zauważył Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia z dnia 21 maja 2002 w sprawie o sygnaturze akt Sygn. akt K 30/01.

6. Punkty 4 i 5 mogą powtarzać się wielokrotnie – tak długo aż UPRP i Zgłaszający dojdą do konsensusu, a wówczas UPRP udziela prawa wyłącznego.
W przeciwnym wypadku wydaje decyzję odmowną, a Zgłaszającemu przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (ale to też jest zupełnie inna historia).

Z powyższego wynika dość jasno, że wymagania uzyskania najszerszej ochrony oraz wymaganie uzyskania samych „A” w sprawozdaniu o stanie techniki stoją ze sobą w sprzeczności. Chcąc uzyskać raport z poszukiwań zawierający same „A” należy w punkcie 1.1 zamiast minimalnego zestawu cech w zastrzeżeniu zależnym umieścić taką liczbę cech, co do której ma się pewność, zastrzeżenie skonstruowane na ich podstawie nie wzbudzi żadnych wątpliwości UPRP w zakresie nowości i poziomu wynalazczego. Naturalnie takie zastrzeżenie będzie definiowało bardzo wąski zakres ochrony, ponieważ rozwiązanie mieszczące się w tym zakresie będzie musiało mieć wszystkie te cechy.

Czy w praktyce oznacza to, że chcąc przygotować zgłoszenie wynalazku, które spełni kryteria wymagane w programie „Badania na rynek” trzeba porzucić myśl o szerokim zakresie ochrony rozwiązania?

Odpowiedz jest złożona, istnieje kilka strategii rozwiązania tego trudnego problemu a wybór właściwej zależy od założeń biznesowych zgłaszającego oraz od samej istoty rozwiązania, wobec czego musi być dokonywany indywidualnie.



dr inż. Marek Bury

Prezes Zarządu
Bury & Bury Kancelaria Patentowa sp. z o. o.
Europejski Rzecznik Patentowy
Polski Rzecznik Patentowy


Trwa ładowanie komentarzy...